De uitspraak van het CBb over kratom (2025) uitgelegd

De zaak in een tijdlijn

Datum	Gebeurtenis
1 april 2022	Een NVWA-inspecteur neemt bij de Douane Schiphol Cargo een zending van 1.100 kilo kratompoeder over.
26 april 2022	De zending wordt in officiële bewaring genomen; binnenkomst in de EU wordt geweigerd.
22 december 2022	Het bezwaar van de importeur wordt ongegrond verklaard.
11 december 2023	De rechtbank Rotterdam verklaart het beroep ongegrond (ECLI:NL:RBROT:2023:11525).
17 april 2025	Zitting bij het CBb.
24 juni 2025	Het CBb bevestigt de uitspraak van de rechtbank (ECLI:NL:CBB:2025:340).

Al eerder, op 30 augustus 2022, had de voorzieningenrechter in Rotterdam in een andere zaak een verzoek tegen de inbewaringneming van een partij kratompoeder afgewezen (ECLI:NL:RBROT:2022:7368).

Vraag 1: is kratom een levensmiddel?

De Europese definitie van ‘levensmiddel’ in Verordening 178/2002 is ruim: alle stoffen en producten die bestemd zijn om door de mens te worden geconsumeerd, of waarvan redelijkerwijs kan worden verwacht dat mensen ze consumeren. Er zijn uitzonderingen, onder meer voor geneesmiddelen (onder d) en voor verdovende middelen en psychotrope stoffen uit de VN-verdragen van 1961 en 1971 (onder g).

In hoger beroep ging het alleen nog om die laatste uitzondering. De importeur stelde dat kratom een psychotrope stof is en daarom geen levensmiddel kan zijn.

Vraag 2: valt kratom onder de uitzondering voor drugs?

Nee, zegt het CBb. Kratom staat niet in het Enkelvoudig Verdrag van 1961 en niet in het Verdrag inzake psychotrope stoffen van 1971. De uitzondering verwijst uitdrukkelijk naar die verdragen. Dat kratom volgens de importeur lijkt op stoffen die er wél in staan, doet niet ter zake: de duidelijke tekst van de bepaling biedt daar geen aanknopingspunt voor.

Ook het arrest van het Hof van Justitie van 10 juli 2014 (C-358/13 en C-181/14) en een uitspraak van een Duitse strafrechter veranderen dat niet, omdat die over andere stoffen of andere rechtsvragen gingen. Het CBb zag geen reden om het Europese Hof prejudiciële vragen te stellen.

Vraag 3: waarom een ‘nieuw’ voedingsmiddel?

Een nieuw voedingsmiddel is volgens Verordening 2015/2283 een levensmiddel dat vóór 15 mei 1997 binnen de Unie niet in significante mate voor menselijke voeding werd gebruikt. Voor kratom is zo’n gebruiksgeschiedenis niet aangetoond: in de zaak uit 2022 overwoog de rechter uitdrukkelijk dat niet was aangetoond dat kratom in de EU een geschiedenis van veilig gebruik heeft. Rechtbank en CBb volgden de minister dan ook in zijn oordeel dat kratom een nieuw voedingsmiddel is. Nieuwe voedingsmiddelen mogen alleen in de handel als ze zijn toegelaten en op de Unielijst staan — en kratom staat daar niet op. In de Europese Novel Food-catalogus komt kratom zelfs helemaal niet voor (gecontroleerd op 3 oktober 2026).

Wat volgt hieruit?

• Kratom mag in de EU niet als voedingsmiddel in de handel worden gebracht.
• Een zending die als voedsel binnenkomt, kan op grond van Verordening 2017/625 in officiële bewaring worden genomen; de autoriteit kan dan vernietiging, terugzending of een andere bestemming opdragen.
• Aan de Opiumwet verandert de uitspraak niets: daar staat kratom nog steeds niet in. Zie Opiumwet of Warenwet?

Wat dit concreet betekent voor kopers en winkels, lees je in Is kratom legaal in Nederland? en Kratom in de smartshop.