Opiumwet of Warenwet: onder welke wet valt kratom?

Het verschil in één tabel

	Opiumwet	Warenwet + EU-verordening nieuwe voedingsmiddelen
Vraag die de wet beantwoordt	Is dit een drug?	Mag dit als levensmiddel op de markt?
Antwoord voor kratom	Nee: kratom, mitragynine en 7-OH staan niet op lijst I, Ia of II	Nee: kratom is een nieuw voedingsmiddel zonder toelating (niet op de Unielijst)
Wie handhaaft	Politie en Openbaar Ministerie	NVWA, samen met de Douane bij invoer
Gericht op	Bezit, handel, productie, invoer van drugs	Het in de handel brengen en binnenbrengen van levensmiddelen
Bevestigd door	Tekst van de wet (gecontroleerd op 3-10-2026)	Rechtbank Rotterdam 2022 en 2023, CBb 24-06-2025

Waarom geen van beide wetten ‘alles’ regelt

De Opiumwet is een lijstenwet: wat niet op een lijst staat (of onder een van de stofgroepen van lijst Ia valt), is geen Opiumwetmiddel. De vier stofgroepen gaan over afgeleiden van 2-fenethylamine, synthetische cannabinoïden, afgeleiden van 4-aminopiperidine en nitazenen; kratom wordt daar niet genoemd.

De voedselwetgeving werkt omgekeerd. Een nieuw voedingsmiddel mag pas op de markt nadat het is toegelaten. Zolang niemand toelating aanvraagt en krijgt, blijft kratom als voedsel buiten de wet. Het CBb oordeelde bovendien dat kratom niet aan de voedselregels kan ontsnappen door zich op de uitzondering voor drugs te beroepen: die uitzondering geldt alleen voor stoffen uit de VN-verdragen, en daar staat kratom niet in. Zie de uitspraak van het CBb uitgelegd.

Wat er tussen de wetten in valt

Het gevolg is een grijs gebied: geen drug, geen voedsel, geen medicijn. Dat klinkt vrijblijvend, maar het betekent vooral dat er geen enkele kwaliteitsnorm geldt. Er zijn geen Nederlandse grenswaarden voor zware metalen of bacteriën in kratom, geen etiketregels en geen controle op het gehalte aan werkzame stoffen. Hoe je toch iets over de kwaliteit te weten komt, staat in Laboratoriumanalyse van kratom lezen.

En geneesmiddelenwetgeving?

Kratom is ook geen toegelaten geneesmiddel. DRUGSinfo schrijft dat kratom niet goed genoeg is onderzocht om als medicijn te worden gebruikt. Een winkel die kratom met medische claims aanbiedt, begeeft zich dus op nog een ander terrein. Meer in Is kratom gezond?